Nos nieuws

NOS Nieuws
NOS
  1. In Parijs doet de rechter aan het einde van de middag uitspraak tegen Salah Abdeslam en andere verdachten van de terreuraanslagen in 2015 op onder meer de Bataclan. Hoofdverdachte Abdeslam kreeg deze week nog een laatste keer het woord. "Ik ben niet perfect, ik heb fouten gemaakt. Maar ik ben geen moordenaar", zei hij in de rechtbank.

    In september vorig jaar, toen het proces begon, noemde Abdeslam zichzelf nog een strijder van terreurgroep IS. Hij zei: "We vechten tegen Frankrijk, we hebben Frankrijk aangevallen."

    Zo radicaal als hij toen klonk, zo nederig klonk hij deze week. De reden? Hij was "veranderd", zei hij zelf.

    300 advocaten

    Het megaproces over de aanslagen van 13 november 2015 heeft tien maanden geduurd. Er waren zo'n 300 advocaten bij betrokken, er was extreme beveiliging en de rechtbank zelf werd voor miljoenen euro's verbouwd, speciaal voor dit proces.

    Bij de aanslagen vielen 130 doden. Terroristen vielen het Stade de France aan, schoten daarna hun wapens leeg bij caféterrassen en gingen met bomvesten en kalasjnikovs de concertzaal Bataclan binnen.

    We maakten eerder deze terugblik op de aanslagen in Parijs:

    Salah Abdeslam liep naar eigen zeggen een café binnen met zijn bomvest, maar besloot zichzelf "uit menselijkheid" niet op te blazen. Justitie betwist dat: het bomvest zou defect zijn geweest, Abdeslam kón zichzelf niet opblazen. Hij is de enige van de tien daders die het overleefde. De anderen bliezen zichzelf wel op of werden doodgeschoten.

    Levenslang geëist

    Het Franse Openbaar Ministerie heeft levenslang geëist tegen Abdeslam en negen medeverdachten. Tegen elf overige verdachten zijn celstraffen van 5 tot 30 jaar geëist.

    "Tijdens het proces zijn er zoveel belangrijke momenten geweest", zegt Arthur Dénouveaux, die de aanslag op de Bataclan overleefde. "De momenten dat Abdeslam sprak, waren voor ons slachtoffers heel vreemd. Hij heeft ook gehuild in de rechtbank."

    Dénouveaux zat in de rechtszaal vaak oog in oog met Abdeslam. "Hij zit daar, hij ademt, hij kijkt een beetje rond. Het is gewoon een mens. Dat wist ik natuurlijk wel. Maar als hij daar dan voor je zit: dat voelt heel vreemd."

    Proces belangrijk voor nabestaanden

    Het proces werd bijgewoond door honderden overlevenden en nabestaanden. Ze kregen allemaal spreekrecht. "Dat was belangrijk", zegt Dénouveaux, die ook voorzitter is van slachtoffervereniging Life For Paris. "Door te vertellen over onze ervaringen, legden we ons verhaal en onze pijn neer bij justitie. Dat voelde alsof we een deel van onze ballast kwijtraakten."

    Tijdens de getuigenissen liepen de emoties vaak hoog op. Veel slachtoffers konden het emotioneel niet aan om naar de rechtbank te komen en volgden de zittingen thuis via een speciale webradio. Voor degenen die wel kwamen, was tien maanden lang elke dag psychologische hulp aanwezig.

    Iedereen had een andere manier om met het proces en de herinneringen om te gaan. De een hield voor de publieke omroep een dagboek met foto's bij, de ander maakte heel persoonlijke verslagen met tekeningen.

    "Voor veel overlevenden is het belangrijkste dat er een proces is geweest", zegt advocaat Gérard Chemla. Hij staat ruim honderd slachtoffers en families bij. "Het was een proces van gigantische omvang, dat vrijwel zonder problemen is verlopen en waarin iedereen zijn zegje heeft kunnen doen. De rechtspraak heeft zijn werk gedaan en goed gedaan. Dat is de winst."

    Angst voor de 'leegte'

    Veel overlevenden zien het proces als een vorm van erkenning: er werd naar ze geluisterd, verdachten stonden terecht, en justitie boog zich over alle details van het drama. "Nu is er de uitputting, na de tien maanden die het proces duurde", zegt Chemla. "En er is natuurlijk spanning over het vonnis dat komen gaat."

    De advocaat en vele anderen waarschuwen voor de 'leegte' na het proces. Veel slachtoffers en nabestaanden volgden de rechtszaak intensief. In de rechtbank waren ze elke dag omringd door lotgenoten. Het bloedbad van de 13e november was het dagelijkse gespreksonderwerp. Die 'bubbel' is er na vandaag niet meer.

    Bij de Life for Paris-vereniging wordt daar ook over gepraat. "Dankzij dit proces kunnen we een bladzijde omslaan", zegt Arthur Dénouveaux. "Ons leven zal nooit meer zijn zoals het voor de aanslagen was. Maar we kunnen wel doorgaan met leven. En misschien zijn we na deze rechtszaak wel een beetje minder slachtoffer en weer een beetje meer mens."

  2. Goedemorgen! In Madrid begint de eerste echte dag van de NAVO-top. En in Parijs doet de rechter uitspraak in de zaak over de terreuraanslagen van 2015.

    Eerst het weer: de dag begint zonnig, maar later ontstaan stapelwolken. Bij een zwakke oostelijke wind blijft het wel droog. Het wordt 25 tot 28 graden, het warmst in het binnenland.

    Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de files en werkzaamheden. En bekijk hier de dienstregeling voor het spoor.

    Wat kun je vandaag verwachten?

    Wat heb je gemist?

    De politie gaat met een opsporingsteam op zoek naar de boeren die bij het huis van stikstofminister Van der Wal vernielingen hebben aangericht. Een grote groep boeren brak gisteravond door een politie-afzetting en leegde een giertank in de buurt van het huis van de minister.

    De situatie was zo dreigend dat agenten niet meteen konden ingrijpen en kozen voor hun eigen veiligheid. Volgens ingewijden was de minister zelf niet thuis, maar haar gezin wel. De politie, maar ook boerenorganisaties, keuren het geweld van de boeren af.

    Ander nieuws uit de nacht:

    En dan nog even dit:

    De kogel is door de kerk: Xavi Simons speelt komend seizoen bij PSV. De middenvelder (19) komt over van Paris Saint-Germain, waar hij afgelopen seizoen een aandeel had in het kampioenschap van Frankrijk.

    Simons is al de vierde aanwinst van PSV voor komend seizoen. Hij werd gisteren al gespot in het centrum van Eindhoven met PSV-teammanager Bas Roorda.

    Fijne dag!

  3. Voor miljoenen ongewenst zwangere vrouwen in Amerika zijn de mogelijkheden om een abortus te krijgen rap uit het zicht aan het verdwijnen. Sinds het Hooggerechtshof vorige week het landelijke abortusrecht afschafte, hebben tientallen deelstaten zwangerschapsbeëindiging illegaal verklaard.

    Er zijn nog altijd andere deelstaten waar abortus wettelijk toegestaan blijft. Maar die zijn voor veel vrouwen onbereikbaar. Dat is niet alleen een kwestie van kilometers, maar ook van geld, tijd en de goodwill van de gemeenschap. De drempel is flink hoger geworden.

    Kijk hier naar het aantal kilometers dat ongewenst zwangere vrouwen voor en na de uitspraak van het Hooggerechtshof moeten reizen.

    "Ik vind het oneerlijk. Onmenselijk." Dat zegt Zamaiya Lowe (24), verpleegkundige bij Alabama Women's Center, een abortuskliniek in de stad Huntsville in Alabama. Zij moest na het besluit van het Hof, afgelopen vrijdag, in allerijl tientallen zwangere vrouwen opbellen om hun afspraak voor een abortus af te bellen. Zij vertelt de NOS erover.

    "Dat was afschuwelijk," zegt ze. "Sommigen waren van ver gekomen naar onze kliniek en hadden al hun intake, hun echoscopie en bloedonderzoek gehad. Ze zaten in de verplichte wachttijd van 48 uur en toen moest ik ze wegsturen. Ik heb zelf ook een keer een abortus gehad en ik kan me niet voorstellen hoe het moet zijn om mentaal voorbereid te zijn en dan die boodschap te krijgen."

    Maar het ergste, volgens Lowe, is dat zij niets kon doen om die vrouwen te helpen. "De meesten wisten dat het besluit van het Hooggerechtshof eraan zat te komen en hoopten het verbod in Alabama voor te zijn. Maar er waren een paar die ik opbelde, die het nieuws niet hadden gevolgd. Ze wisten van niets."

    "Toen ze begrepen dat wij ze niet meer mochten helpen, vroegen ze waar ze naar toe konden," vertelt Lowe. "Maar we mochten niets vertellen. Volgens de antiabortuswetgeving in Alabama zijn wij medeplichtig, zelfs als we de vrouwen alleen maar vertellen in welke staten ze wel een legale abortus kunnen krijgen. Geef ik die informatie, dan kan ik een celstraf krijgen."

    Voor vrouwen in Alabama was het voor het verbod inging een reis van gemiddeld 80 kilometer naar de dichtstbijzijnde abortuskliniek. Omdat de meest bereikbare legale kliniek nu in North Carolina ligt, is die gemiddelde reisafstand 500 kilometer geworden. Zoiets als van Amsterdam naar Parijs.

    Naast de afstand speelt geld een grote rol, zegt Zack Gingrinch-Gaylord, woordvoerder van Trust Women, een abortuskliniekorganisatie die in Oklahoma geen abortussen meer uitvoert wegens een verbod. "Je bent gauw 400 dollar kwijt aan benzine om naar een naburige deelstaat te reizen. De abortus zelf kost rond de duizend dollar. Plus hotel. Wat doe je als je elk dubbeltje moet omdraaien?"

    Dan de werkomstandigheden en gezinssituatie. "Lang niet iedere werkende vrouw krijgt doorbetaald tijdens verlof, en soms word je gewoon ontslagen als je vrij neemt," aldus Gingrich-Gaylord. Twee derde van de vrouwen die bij Trust Women voor een abortus aankloppen zijn al moeder. Zij kunnen hun kinderen niet meenemen en verzorgen tijdens zo'n reis.

    Vrouwelijke ongedocumenteerde migranten durven de reis al helemaal niet aan, zegt hij. "Ze zijn bang voor de politie, spreken de taal soms matig en kennen hun rechten niet."

    Sociale stigma

    De nieuwe antiabortuswetten zijn ontworpen om vrouwen, die abortus willen, te isoleren van hun omgeving, zegt Gingrich-Gaylord. "Geef je een vrouw een lift naar een andere deelstaat voor abortus, dan kun je een civiele rechtszaak aan je broek krijgen."

    "Bekijk dat eens vanuit het perspectief van de vrouw, dan begrijp je dat zij niet meer durft om haar ouders of de dominee om geld of andere steun te vragen. Want dan is zij mensen uit haar omgeving medeplichtig aan het maken. Zo'n wet beschadigt de gemeenschapsband en stigmatiseert", zegt Gingrich-Gaylord.

    Anders dan zijn vakgenoten in Alabama, gaat zijn organisatie in Oklahoma door met vrouwen adviseren waar ze wel legaal een abortus kunnen krijgen. Ook al is dat voor sommigen onhaalbaar.

    Voor verpleegkundige Zamaiya Lowe in Alabama, zijn de werkzaamheden drastisch teruggeschroefd. "Het enige wat wij nog kunnen, zijn zwangerschapstesten, echo's maken, en testen voor soa's. Het is doodzonde dat een groep dit kan bepalen voor alle vrouwen. Mensen zijn hun visie op het leven aan het opdringen aan alle anderen."

  4. De grote Nederlandse cryptobedrijven willen de komende maanden fors meer personeel aannemen. Terwijl het Amerikaanse cryptobedrijf Coinbase 18 procent van het personeel ontslaat, willen de grootste drie cryptobedrijven van Nederland juist blijven groeien.

    Snelste groeier is Bitvavo, dat iedere maand meer dan tien man personeel in dienst neemt. "In maart verhuisden we met ongeveer 125 man naar een nieuw pand. Ik denk dat we aan het eind van het jaar zo'n 250 mensen in dienst hebben", zegt de hoogste baas en medeoprichter Mark Nuvelstijn.

    De waarde van cryptomunten is de afgelopen maanden flink gedaald. Bitcoin, verreweg de grootste crypto, verloor dit jaar de helft van z'n waarde. De hevige dalingen op cryptomarkten en de berichten over ontslagen in het buitenland leiden tot onzekerheid bij de werknemers van cryptobedrijven.

    "Sommige medewerkers hebben daarnaar gevraagd, omdat ze recent bij ons waren begonnen en in sommige gevallen daarvoor naar Nederland verhuisd waren", zegt Nuvelstijn van Bitvavo. "We hebben bij ons personeel aangegeven dat er geen enkele aanleiding tot zorg is en dat we gewoon verder groeien."

    '2021 was wilder'

    Een ander bedrijf, Litebit, wil dit jaar zo'n twintig mensen aannemen, bovenop de honderdtwintig mensen die er al werken. "We zijn wel wat gewend qua markten die naar beneden gaan", zegt Olivier van Duijn, voorheen de baas bij Marktplaats. Tegenwoordig staat hij aan het roer bij de cryptohandelsplaats Litebit. "De ontwikkeling op de markten heeft op onze strategie nauwelijks invloed gehad."

    Er is in de markt wel het een en ander veranderd, ziet hij. "Wat we nu aan transacties zien is niet vergelijkbaar met wat je vorig jaar zag. Het was toen veel wilder. In een neergaande markt zijn er veel transacties, maar in een opgaande markt zijn dat er nog veel meer." Bedrijven zoals Litebit houden aan elke transactie commissie over.

    Hij ziet dat er minder geld op de markt is voor investeringen in cryptobedrijven en verwacht dat vooral de kleinere cryptobedrijven het lastig gaan krijgen. "Het wordt steeds moeilijker om aan regelgeving te voldoen en ik denk dat daardoor het aantal bedrijven zal afnemen."

    Winter

    Toon Schraven van BTC Direct en BLOX ziet dat het sentiment rond crypto is veranderd vanwege de dalende koersen. Hij wil nog niet spreken van een 'cryptowinter', maar voelt die wel in de lucht hangen. "Om de paar jaar breekt er een rustigere periode aan. Na de koersstijgingen van eind 2020 en 2021 lijkt dat nu het geval. Dan moet je in je kostenpatroon een andere strategie hanteren. We groeien minder hard met personeel dan afgelopen jaar en we hebben onze advertentiestrategie aangepast."

    Het bedrijf heeft momenteel acht vacatures openstaan en er komen er nog een paar bij. "We blijven nieuwe mensen nodig hebben, bijvoorbeeld vanwege nieuwe regelgeving. Ook nieuwe ontwikkelaars blijven nodig."

    De groei van het bedrijf komt deels uit het buitenland. Net als Bitvavo en Litebit heeft Schraven plannen om zijn dienst in meer Europese landen aan te bieden.

    Geld kwijt

    Door de ingestorte koersen van de cryptomunten zijn veel Nederlanders geld verloren. Volgens onderzoek van AFM van eind vorig jaar bezitten ongeveer 1,2 miljoen Nederlanders crypto.

    Een van de mensen die geld verloren heeft, is Nuvelstijn van Bitvavo. Zakenblad Quote schatte zijn vermogen begin mei nog op 150 miljoen euro, maar sindsdien zijn de koersen verder weggezakt. Hij bevestigt dat hij verlies heeft geleden, maar wil er verder weinig over kwijt. "Ik houd me met dat soort dingen zo min mogelijk bezig. We zijn bezig ons bedrijf uit te bouwen en alle randzaken leggen we naast ons neer", zegt hij daarover.

    Nuvelstijn ziet dat sommige klanten die nog niet lang actief zijn in crypto nerveus worden van de dalingen. "Ik raad mensen aan om niet dagelijks naar de koersen te kijken. Ik denk niet dat mensen daardoor betere keuzes maken. En ik raad ze aan om maar een beperkt bedrag te investeren, zodat je er ook niet onzeker van wordt."

  5. Het aantal doden door de opsluiting in een snikhete vrachtwagen in Texas is opgelopen naar zeker 51. Gisteren werden in de verlaten vrachtwagen al 46 doden gevonden. Van de zestien gewonden die naar het ziekenhuis werden gebracht, is een deel alsnog overleden.

    De slachtoffers zijn migranten, die vermoedelijk kort daarvoor vanuit Mexico over de grens waren gesmokkeld. Het zijn 39 mannen en 12 vrouwen. Onder de slachtoffers zijn zeker 27 Mexicanen, 4 Hondurezen en 3 mensen uit Guatemala, meldt persbureau Reuters op basis van de overheden van die drie landen.

    De identiteit van de andere omgekomen inzittenden is nog onduidelijk. Ook zijn hun leeftijden niet bekendgemaakt. Wel wordt gemeld dat onder de gewonden vier kinderen zijn.

    Arrestaties

    Inmiddels is meer duidelijk over de drie arrestaties die na de vondst waren verricht. Het gaat om twee Mexicanen en een Amerikaan. Die laatste zou de vrachtwagen, waarin het bijna 40 graden was, hebben bestuurd. Ook hij ligt gewond in het ziekenhuis, zegt een Mexicaanse overheidsfunctionaris.

    De Mexicanen werden opgepakt in San Antonio, op een adres waarop de vrachtwagen was geregistreerd. De twee zijn aangeklaagd voor het bezit van vuurwapens terwijl ze illegaal in de Verenigde Staten verbleven, melden Amerikaanse autoriteiten. In de aanklachten staan geen specifieke beschuldigingen die te maken hebben met de doden.

    Hartverscheurend

    President Biden noemt het incident "verschrikkelijk en hartverscheurend". Hij kondigt aan dat hij de smokkel van migranten hard zal aanpakken.

    De burgemeester van San Antonio zegt dat hij woorden tekortkomt. "Het is een tragedie waar je niet bij kunt", zei hij tegen de zender MSNBC.

  6. Aruba, Curaçao en Bonaire maken zich op voor de komst van een tropische storm, die in potentie orkaankracht kan bereiken. Curaçao kondigde gisteravond een avondklok aan, die vanmiddag om 16.00 uur (lokale tijd) ingaat.

    Het onrustige weersysteem trekt vanuit het gebied ten oosten van Trinidad en Tobago richting de Nederlands-Caribische eilanden. Naar verwachting zal het noodweer de eilanden komende nacht bereiken. Verwacht wordt dat de windsnelheden dan inmiddels boven de 73 kilometer per uur liggen, waarmee officieel sprake is van een tropische storm. Die zal dan de naam Bonnie krijgen.

    Bewoners zijn er niet gerust op en slaan massaal voedsel en drinken in. Dat doen ze na een oproep van de overheid om zich voor te bereiden op het zware en vermoedelijk zeer natte weer van de komende dagen.

    De Arubaanse overheid heeft inmiddels aangekondigd de scholen op morgen en vrijdag te sluiten. Zelf gaan de ambtenaren op komende middag al naar huis. Op Bonaire wil het bestuur tot nu toe zover nog niet gaan, maar de verwachting is dat zij net als Curaçao het Arubaanse voorbeeld zullen volgen.

    Verwacht wordt dat veel bedrijven morgen hun deuren zullen sluiten. Het grootste ziekenhuis van Curaçao heeft het volledige operatieprogramma stilgelegd en alle polibezoeken afgezegd. Alleen de afdeling Spoedeisende Hulp blijft gedurende de passage van de storm open.

    Extreme regen

    Dat de eilanden in de problemen gaan komen is vrijwel zeker. Niet eens zozeer vanwege de harde wind, maar vooral de regen. De infrastructuur op de eilanden is niet gebouwd op veel regen; open afvoersystemen zijn al jaren dichtgegroeid en jaarlijkse oproepen vanuit de bevolking worden genegeerd door de overheid.

    Op Bonaire wordt vandaag geprobeerd om de open afvoersystemen nog snel schoon te maken, maar de verwachting is dat dat niet voldoende zal zijn.

    "We verwachten 75 tot 125 millimeter regen", zegt Olav Geijs van het Caribbean Weather Center in Willemstad. Dat is een vijfde van wat er normaal gesproken in een heel jaar valt op Curaçao. "Bij 40 millimeter staan grote delen van Willemstad normaal gesproken al onder water, dat zal nu zeker zo zijn."

    Spannende koers

    De koers van het weersysteem is uitzonderlijk, zeker zo vroeg in het orkaanseizoen. "Dat komt vooral doordat er ten noorden van het Caribisch gebied een hogedrukgebied ligt, die de koers van de potentiele cycloon naar beneden drukt. Dat blijft voorlopig zo", zegt Geijs.

    Maar of de tropische storing een orkaan wordt, betwijfelt Geijs. "Het systeem trekt nu met een snelheid van 37 kilometer per uur naar het westen. Dat is eigenlijk te snel om in korte tijd stevig aan te sterken. Pas als de cycloon over het zuidwesten van het Caribisch gebied trekt, zou dit systeem kunnen uitgroeien tot een orkaan."

    De Hurricane Hunter, een vliegtuig van het National Hurricane Center in Miami, vloog gisteren en vandaag midden door het systeem en vond wel de windsnelheden van een tropische storm, maar nog geen gesloten circulatie. "Pas als het systeem zich sluit, kan het aan kracht toenemen. De luchtvochtigheid en de temperatuur van het zeewater is wel gunstig voor de ontwikkeling van een cycloon. Net als geringe tegenwinden in de hogere atmosfeer", aldus Geijs.

    Voorbode zwaar orkaanseizoen?

    Of de storm orkaankracht bereikt is voor de Nederlands-Caribische eilanden misschien wel minder belangrijk dan de exacte route. Mogelijk trekt het systeem tussen de eilanden en de Venezolaanse kust. "Als dat scenario zich komende nacht gaat voordoen, wordt het bijzonder nat op de drie eilanden", zegt Geijs. "Bovendien bevindt de meeste wind in een tropische cycloon zich in het noordelijke of noordoostelijk deel. Bij deze koers zal juist dat gedeelte recht over de eilanden gaan."

    Aruba, Bonaire en Curaçao kunnen volgens Geijs hun borst nat maken. "De geschiedenis leert dat de vroege komst van een zware tropische storm in juni een indicatie is van een zwaar orkaanseizoen. Dat was in 2017, toen orkaan Irma over Sint Maarten raasde, precies hetzelfde geval."

  7. De Filipijnse regering is van plan om de kritische nieuwssite Rappler uit de lucht te halen. Dat heeft medeoprichter en Nobelprijswinnares Maria Ressa bekendgemaakt. De journalist kondigt aan tegen het besluit in beroep te gaan.

    Het besluit om de benodigde certificaten van Rappler in te trekken lag al op tafel. Een regeringscommissie heeft nu besloten om de sluiting door te zetten, zei Ressa op een mediaconferentie in Hawaii. "Een van de redenen voor mijn slaapgebrek is dat we toch te horen hebben gekregen dat we dicht moeten."

    De aanstaande sluiting is nog niet aangekondigd op de site van Rappler zelf of op de site van de Filipijnse commissie.

    Nobelprijs

    Ressa kreeg de Nobelprijs voor de Vrede vorig jaar samen met de Russische journalist Dmitri Moeratov vanwege hun strijd voor de persvrijheid in hun land. Ze waren de eerste journalisten in 80 jaar die deze onderscheiding kregen. "Er is geen democratie zonder vrijheid van meningsuiting", zei het Nobelcomité.

    In 2012 was Ressa een van de oprichters van Rappler, die veel berichtte over de bloedige strijd van president Duterte tegen drugshandel. Kritische journalistiek staat zwaar onder druk in de Filipijnen. Ressa werd twee jaar geleden veroordeeld voor smaad. Ze ging hiertegen in beroep en is op borgtocht vrij.

    Morgen wordt Duterte als president opgevolgd door Ferdinand Marcos junior, de zoon van oud-dictator Ferdinand Marcos die de Filipijnen in de jaren 60, 70 en 80 op dictatoriale wijze leidde. De nieuwe vicepresident wordt Dutertes dochter Sara.

  8. Rellende boeren zijn gisteravond bij de woning van stikstofminister Van der Wal door een politieblokkade gebroken. Volgens de politie was de situatie zo onveilig voor agenten, dat ze niet direct konden ingrijpen. "Er is op dat moment gekozen voor de eigen veiligheid", schrijft de politie op Twitter.

    Het gedrag van de boeren wordt vanuit meerdere kanten bekritiseerd. Politiechef Willem Woelders noemt het "volstrekt onacceptabel". LTO-voorman Sjaak van der Tak keurt de actie "voor 100 procent af". D66, de Partij voor de Dieren en de BoerBurgerBeweging willen snel een debat over de verharding van de boerenprotesten.

    Bekijk hier de beelden van de boeren die door de politieblokkade breken:

    Bij het doorbreken van de blokkade vernielden de rellende boeren een politieauto. Ook leegden ze een giertank in de buurt van de ministerwoning. Ingewijden melden dat de minister op dat moment niet thuis was, maar haar gezin wel.

    Vanwege de onveilige situatie voor de politie hebben agenten niet meteen ingegrepen. Wel gaat een opsporingsteam op zoek naar de daders. "Op basis van de beelden zijn hier misdrijven gepleegd. De openbare orde is verstoord, ze waren bezig met vernielingen en hebben ook nog het nodige afval gestort", zegt politiechef Woelders.

    De politiebaas reageerde ook bij Op1:

    Ook in Stroe is gisteravond een politieauto aangevallen. Relschoppers vielen een busje aan met grote hamers en stalen pijpen. Hier is de ME ingezet.

    Eerder gebruikten agenten op de A1 bij Stroe een stroomstootwapen, nadat boeren banden van politieauto's en -motoren hadden lekgestoken.

    Dit zijn de beelden van het politiebusje dat in Stroe werd belaagd:

    Met de aanvallen op de politie was het boerenprotest van gisteravond het gewelddadigst sinds minister Van der Wal 2,5 week geleden de stikstofplannen van het kabinet bekendmaakte. Vorige week demonstreerden tienduizenden boeren in Stroe, waarbij ook meerdere snelwegen werden geblokkeerd.

    De afgelopen dagen waren er ook meerdere wegblokkades en acties bij onder meer gemeente- en provinciehuizen. Boeren stonden al zeker twee keer eerder bij het huis van Van der Wal, maar toen liep het niet uit de hand.

    Protest verhardt

    Volgens politiechef Woelders zijn de aanvallen van gisteravond een teken dat het boerenprotest verhardt. Hij zegt dat boeren het recht hebben om te demonstreren, maar dat ze een grens hebben overschreden. "Je mag je verhaal doen, maar wat hier is gebeurd, is intimiderend."

    Volgens LTO-voorman Van der Tak hebben de incidenten van gisteravond een averechts effect. "Dit helpt niet om aan de slag te gaan met de stikstof en kaalslag te voorkomen", zegt hij tegen de NOS. "Ik roep iedereen op die hieraan heeft meegedaan om met elkaar in gesprek te gaan binnen onze boerenfamilies. Dat is de enige weg om rust te creëren."

    Van der Tak richt zich ook op de omgeving van rellende agrariërs. "Tegen boeren die niet hebben meegedaan aan de acties en jongens kennen die wel hebben meegedaan, zeg ik: ga in gesprek."

    Spoeddebat aangevraagd

    Verschillende fracties in de Tweede Kamer willen een spoeddebat over de uit de hand gelopen boerenprotesten. D66-fractievoorzitter Paternotte wil vandaag nog een debat hierover. "Een ding moet duidelijk zijn: op deze manier krijg je je zin in Nederland niet", zei hij in de talkshow Humberto.

    PvdD-leider Ouwehand wil dat premier Rutte terugkomt van de NAVO-top in Spanje. "Want de situatie in Nederland loopt totaal uit de hand", schijft ze op Twitter.

    Partijleider Caroline van der Plas van de BoerBurgerBeweging steunt de aanvraag voor een spoeddebat, maar volgens haar moet dat debat ook gaan over de manier waarop de overheid omgaat met boeren en burgers. "Let wel: ik keur rellen niet goed. Spullen verniel je niet, mensen zoek je thuis niet op. Maar deze rellen gaan dieper dan alleen het stikstofplan", schrijft ze op Twitter.

  9. De voormalige Leidse politiechef Fatima Aboulouafa is twee jaar geleden terecht ontslagen, heeft de rechtbank in Den Haag vandaag bepaald. Volgens de rechter mocht de Nationale Politie Aboulouafa uit haar functie ontheffen vanwege "een onherstelbaar verstoorde arbeidsverhouding".

    Aboulouafa vroeg in juni 2019 als teamchef in Leiden in een bericht op Instagram publiekelijk aandacht voor racisme, machtsmisbruik en pesten binnen de politieorganisatie. Drie maanden later werd ze op non-actief gesteld omdat haar kritiek "te veel interne spanningen" zou veroorzaken binnen haar eenheid. Kort daarna werd duidelijk dat ze niet mocht terugkeren bij de politie-eenheid Den Haag, waar Leiden onder valt. In februari 2020 werd ze ontslagen vanwege "een onherstelbaar verstoorde arbeidsrelatie".

    In mei van dit jaar spande Aboulouafa een rechtszaak tegen de politie aan omdat ze haar baan terug wil of anders een schadevergoeding wil hebben wegens onrechtmatig ontslag. Beide eisen zijn door de rechtbank afgewezen, meldt Omroep West. De rechtbank gaf de politie gelijk dat de arbeidsverhouding dusdanig verstoord was geraakt dat ze ontslagen mocht worden.

    Geen wederzijds vertrouwen

    Zo staat het volgens de rechtbank vast dat de berichten op Instagram in juni onvrede en onrust veroorzaakten in het team. In de daaropvolgende maand was er volgens de rechtbank al sprake van wederzijds wantrouwen tussen Aboulouafa en haar leidinggevenden. Dit nam alleen maar verder toe, blijkt ook uit de uitspraken die ze vervolgens deed op Instagram en in de talkshow Jinek.

    Omdat de verhoudingen tussen meerdere collega's en leidinggevenden verstoord waren geraakt, mocht de politie volgens de rechtbank in oktober het besluit nemen om Aboulouafa over te plaatsen.

    De rechtbank is het ook eens met het daaropvolgende ontslag omdat "de arbeidsverhouding inmiddels onherstelbaar was beschadigd". Een poging die in de tussentijd was ondernomen om via een externe bemiddelaar de spanningen het hoofd te bieden, liep volgens de rechtbank op niets uit.

    Verschil van inzicht

    Het komt er volgens de rechter op neer dat Aboulouafa en haar leidinggevenden van mening verschilden over de manier waarop zij publiekelijk misstanden aan de orde stelde en over de gevolgen die dat met zich meebracht. "Dit meningsverschil is vervolgens zeer snel geëscaleerd", schrijft de rechtbank. "De politie mocht van de teamchef verwachten dat zij rekening hield met de mogelijke gevolgen van de geplaatste berichten en uitlatingen."

    De rechtbank vindt niet dat de politie een overwegend aandeel had in het ontstaan en verloop van de verstoorde arbeidsverhouding. Daarom is er volgens de rechtbank geen aanleiding voor het toekennen van een aanvullende ontslagvergoeding.

  10. Oud-president Donald Trump wist in de aanloop naar de Capitoolbestorming dat een deel van de relschoppers wapens bij zich had. Dat heeft een voormalige hooggeplaatste medewerker onder ede verklaard tegen leden van het Congres. "Ik geef er geen fuck om dat ze wapens dragen" en "laat ze erdoor", zou Trump hebben gezegd.

    Republikein Cassidy Hutchinson vertelde dit op de zesde dag van de hoorzittingen over de bestorming van het Capitool op 6 januari vorig jaar. Ze was toen de rechterhand van Trumps laatste stafchef, Mark Meadows.

    'Ze gaan mij niets aandoen'

    In twee uur tijd kwam Hutchinson met een serie explosieve beschuldigingen aan het adres van de voormalige president. De meest in het oog springende was dat Trump zijn team zou hebben aangespoord de menigte niet te controleren op wapens, terwijl hij door de inlichtingendiensten was gewaarschuwd dat een deel bewapend was, stelt Hutchinson.

    "Ze gaan mij niets aandoen" en "ze mogen vanaf hier naar het Capitool marcheren", zei Trump volgens de oud-medewerker.

    'Trump greep naar stuur'

    Trump wilde bij de protestmars richting het Capitool aanwezig zijn, vervolgde Hutchinson. Ze vertelde dat de president aanvankelijk dacht dat hij met zijn gepantserde presidentiële limousine 'the beast' naar de demonstratie werd gebracht.

    Trump was woest toen hij te horen kreeg dat hij werd teruggebracht naar het Witte Huis, verklaarde Hutchinson op basis van een gesprek met adjunct-stafchef Tony Ornato:

    "Ik ben de fucking president, breng me naar het Capitool, nú", zou Trump hebben geroepen. Toen de agent van geheime dienst die de limousine bestuurde weigerde om te keren, greep Trump vanaf de achterbank naar het stuur. Hutchinson verklaarde dat op basis van een gesprek met adjunct-stafchef Tony Ornato. Vervolgens zou de president ook hebben geprobeerd de bestuurder vast te pakken.

    Ketchup tegen de muur

    Trump doet het af als nepnieuws. Op zijn socialemediaplatform Truth Social zegt de oud-president dat hij nooit naar het stuur heeft gegrepen. Ook ontkent hij stellig dat hij meerdere keren in het Witte Huis een bord tegen de muur kapot heeft gegooid, zoals Hutchinson ook verklaarde.

    Volgens haar gebeurde dit bijvoorbeeld toen Trump zijn toenmalige minister van Justitie William Barr op tv hoorde verklaren dat hij geen bewijs zag voor grootschalige fraude met poststemmen. Hutchinson zegt dat ze de kamer inliep en zag dat de ketchup tegen de muur zat en er een bord aan diggelen op de grond lag.

    De Republikeinse Partij doet de getuigenverklaring van Hutchinson af als sterke verhalen. De hoorzittingen zijn volgens Republikeinse politici onderdeel van een heksenjacht op Trump.

    Onder druk gezet

    In eerdere hoorzittingen verklaarden hooggeplaatste functionarissen hoe ze onder druk werden gezet door de toenmalige president en zijn team. Trump wilde koste wat het kost bewijs hebben voor grootschalige verkiezingsfraude, maar de bewijzen daarvoor zijn nooit gevonden. Rechters veegden claims over oneerlijk verlopen verkiezingen van tafel.

    De volgende hoorzittingen vinden naar verwachting in juli plaats. Dan zal er onder meer worden ingegaan op de vraag wie de bestorming van het parlement door extremistische groeperingen heeft aangestuurd. Vijf mensen kwamen om het leven kort voor, tijdens of na de bestorming van het Capitool. Honderden relschoppers en agenten raakten gewond. Congresleden konden ternauwernood in veiligheid worden gebracht.

  11. In de Jaarbeurs in Utrecht worden vannacht tweehonderd asielzoekers uit Ter Apel opgevangen. De tijdelijke noodopvang is bedoeld om het overvolle aanmeldcentrum te ontlasten. Ook gaan er asielzoekers naar Zuidbroek en Stadskanaal.

    "De situatie in Ter Apel is wederom extreem schrijnend", zegt burgemeester Sharon Dijksma, voorzitter van de Veiligheidsregio Utrecht. Komende nacht en de weken erop zullen we vanuit de regio Utrecht onze Groningse collega's helpen om een inhumane situatie voor asielzoekers te voorkomen."

    "Wij springen vannacht bij en zullen naar vermogen blijven helpen. We rekenen daarbij ook op solidariteit van andere regio's", aldus wethouder Rachel Streefland van de gemeente Utrecht.

    Morgen naar andere opvangplekken

    De veiligheidsregio heeft met het Rijk afgesproken dat de asielzoekers morgenochtend vanuit de Jaarbeurs naar andere opvangplekken worden gebracht, meldt RTV Utrecht.

  12. Dat uitkeringsinstantie UWV in de eerste vijf maanden van dit jaar zo'n 450 mensen met langdurige coronaklachten arbeidsongeschikt heeft verklaard, voelt voor Marjo de Leeuw als een erkenning. De Leeuw werkt bij C-support, een hulporganisatie die in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid mensen met long covid ondersteunt. "Voor mensen die long covid hebben, is het vaak onzeker of ze ooit nog kunnen werken", zegt ze. "We zien nu dat het UWV de beperkingen die deze mensen hebben serieus neemt."

    Het UWV verklaarde zo'n twee derde van de mensen die zich in de eerste vijf maanden van dit jaar met langdurige coronaklachten lieten beoordelen volledig arbeidsongeschikt. Het gaat om mensen die aan het begin van de coronacrisis ziek werden en daarna ernstige klachten ontwikkelden. Zo ernstig, dat ze niet meer volledig - of helemaal niet - kunnen werken.

    Het is voor het eerst dat UWV een beeld geeft van het lot van een grote groep mensen met long covid. Deze mensen zijn na twee jaar ziekte op het punt gekomen dat hun werkgever hun loon niet meer doorbetaalt. "Dat betekent vaak een forse achteruitgang in hun inkomen", legt De Leeuw uit. "En dan komt je bij het UWV." De uitkeringsinstantie kijkt dan naar een (al dan niet gedeeltelijke) arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA) of de bijstand.

    Om voor de WIA in aanmerking te komen, moet je gekeurd worden door een arts. Bij veel mensen met long covid waren er zorgen dat ze daar niet doorheen kwamen, omdat er nog veel onbekend is over hoe de ziekte zich over de tijd ontwikkelt. Uiteindelijk is van die eerste groep van 736 mensen 62 procent voorlopig arbeidsongeschikt verklaard.

    Een klein deel krijgt een volledige en duurzame arbeidsongeschiktheidsuitkering; het grootste deel van deze groep een uitkering die na verloop van tijd opnieuw bekeken moet worden. Volgens het UWV willen de meeste mensen herstellen en weer aan de slag.

    Soms toch harde boodschap

    Een kwart van de gekeurden krijgt een gedeeltelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering. Zij moeten volgens de keuringsarts een substantieel aantal uren per week kunnen werken. Die boodschap komt bij sommigen hard aan, zoals bij Natasja Boon.

    Ze kreeg corona in maart 2020, waarschijnlijk opgelopen op wintersport. Ze belandde in een kunstmatige coma op de intensive care en is nog niet hersteld. "Ik heb onder meer schade aan de longen opgelopen. Daarnaast heb ik long covid, waardoor ik vaak 's middags moet slapen en vermoeid ben op de raarste momenten."

    Dat de keuringsarts desondanks besloot dat ze 32 uur kon werken en haar dus slechts gedeeltelijk afkeurde, was een akelige boodschap. "Ik was sprakeloos, hoe moet ik dat doen?", zegt Boon. Ze ging in bezwaar. "Het vervelende is dat die procedure tot eind dit jaar kan duren."

    FNV maakt zich zorgen

    "Ik maak me zorgen over de groep mensen die gedeeltelijk arbeidsongeschikt is verklaard omdat hun inkomen afhankelijk is van of ze nog gedeeltelijk werk kunnen vinden", zegt Kitty Jong, vicevoorzitter van vakbond FNV. "Verder vraag ik me af of je belastbaarheid van mensen kan beoordelen terwijl die dagelijks kan verschillen. Waar is de keuring op gebaseerd? Daar hebben wij veel vraagtekens bij."

    Hoewel Boon dus hoopt dat ze uiteindelijk grotendeels een arbeidsongeschiktheidsuitkering krijgt, is ze ook blij dat long covid nu erkend wordt. "Het is goed dat mensen volledig afgekeurd worden. Er zijn mensen die een lichte corona doormaken, maar er nu veel slechter aan toe zijn. Zo erg ben ik er gelukkig ook niet aan toe."

    Dat zegt ook Nadine Böke. Ze werd ziek in de eerste golf. Haar werkgever, de Universiteit van Amsterdam, besloot haar salaris nog een half jaar langer door te betalen. "Ik werk inmiddels weer halve dagen, want ik vind mijn werk leuk. Maar daarna ben ik helemaal op en kan ik niets meer".

    Wat er over een half jaar gebeurt met Böke, is onzeker. "Ik vind het spannend wat het UWV gaat besluiten. Uit mijn werk als adviseur wetenschapscommunicatie weet ik dat een deel van de mensen beter wordt, maar een deel ook niet. Zelf heb ik vooral last van fysieke klachten. Mijn hartslag loopt bij lichte inspanning al heel hoog op. En als ik me te veel inspan, krijg ik koorts en maagklachten." Bökes keuring is waarschijnlijk in de winter.